Als je mensen vraagt waar ze zich zorgen over maken, dan is de kans levensgroot dat ze iets noemen dat gisteren in de krant stond. Als je morgen die vraag opnieuw stelt krijg je dus weer een ander antwoord. Dat zie je uiteindelijk terug in het overheidsbeleid. Omdat de krant iedere dag weer iets anders tot topprioriteit promoveert blijft de lijst bij onze politici maar groeien: alles heeft topprioriteit.

Dat werkt natuurlijk een onvoorstelbare versnippering in de hand: er wordt geen enkel probleem werkelijk opgelost maar er worden wel enorme hoeveelheden geld gespendeerd. Op deze site heeft de ontwikkelingseconoom Bill Easterly daar al een wrang voorbeeld van gegeven. Het voorkomen van één geval van malaria is spotgoedkoop zo wordt ons altijd voorgehouden, maar inmiddels is er 2300 miljard dollar uitgegeven aan ontwikkelingshulp, maar malaria is nog immer een groot probleem.

De Deense statisticus Bjorn Lomborg (auteur van de Skeptical Environmentalist) doet deze week weer een poging om dit systeem te veranderen via weer een editie van de CopenhagenConsensus . Dit is een conferentie waarbij tientallen wetenschappers proberen een ranglijst te maken van de meest zinnige oplossingen voor de problemen die de wereld teisteren.

Sleutelkreet daarbij is de kosten-batenanalyse: als je de maatschappij dwingt om miljarden uit te geven aan maatregelen tegen bijvoorbeeld dioxine en je houdt daarmee maar een paar mensen extra in leven, dan ben je niet goed bezig, maar als je voor diezelfde miljarden talloze aids patienten jaren langer kunt laten leven dan wordt het beeld positiever, niet alleen vanwege het feit dat je meer mensen in leven houdt, maar ook omdat die mensen productief zijn, dus geld opleveren waarmee je weer andere goede daden kunt verrichten. De voorstellen die op deze conferentie aan de orde komen worden dus gewaardeerd volgens het systeem: als we x miljoen uitgeven dan komt er tezijnertijd y miljoen terug. Het illustreert hoe de beslissingen van dorre boekhouders eindeloos warmer en menslievender kunnen zijn dan die van de bevlogen politici.

Er zijn tien hoofdproblemen gedefinieerd. Voor ieder van die problemen heeft een aantal topdeskundigen een soort van pleitnota geschreven, als om aan te tonen dat dit het belangrijkste probleem is dat werkelijk topprioriteit verdient. Maar zij zijn vaklui, ze weten heel veel, maar slechts van één onderwerp.

En daarom komt aan het eind van de week een groepje topeconomen aan bod om die pleidooien naast elkaar te zetten, of beter: onder elkaar, er zal een ranglijst ontstaan zodat we een aanbeveling krijgen welke oplossing het meeste humanitaire rendement heeft.

De CopenhagenConsensus is hiermee eigenlijk de tegenhanger van de Millennium-doelstellingen van de Verenigde Naties zoals die door veel overheden zijn omarmd en die in feite een voortzetting zijn van het beleid om alles tegelijkertijd even belangrijk te vinden.

Sommige mensen werpen tegen dat kosten-batenanalyses niet de enige manier zijn om een probleem te benaderen. Dat is waar, er kunnen best redenen zijn om bepaalde zaken toch te doen ondanks dat ze niet kosten-effectief zijn, maar om die beslissing te kunnen nemen moet je die kosten-batenanalyse wel eerst hebben verricht.

Een andere mogelijke kritiek is dat zowel de Millennium-doelen als de CopenhagenConsensus een sfeer ademen alsof de wereld snakt naar de warme koesterende hand van de barmhartige witte man. Er wordt veel geleden in de wereld, maar veel landen in de derde wereld lossen hun eigen problemen op, daar vervult ontwikkelingshulp maar een ondergeschikte rol. Denk aan de ‘Aziatische Tijgers’ en let op de signalen dat in Afrika iets vergelijkbaars aan de gang is.

Hoe kijkt U hier tegen aan? Hoe kunnen in Uw ogen de wereldproblemen het beste worden aangepakt? We hebben ze samengevat in een poll op deze pagina. Hieronder vindt U de samenvattingen van de 10 pleidooien die in Copenhagen aan de orde komen. Lees ze en geef in de poll aan wat volgens U de hoogste prioriteit verdient. Als deze week de deskundigen tot hun eindoordeel zijn gekomen laten we U dat natuurlijk weten.

Nu de toelichtingen op de beste oplossingen voor de wereldproblemen.

Luchtverontreiniging veroorzaakt ieder jaar 2,5 miljoen sterfgevallen, het grootste deel daarvan in de ontwikkelingslanden waar vaak de maaltrijd nog wordt gekookt op een vuurtje binnenshuis. Het stoppen daarmee (door het verstrekken van fornuisjes met een schoorsteen) kan een belangrijke maatregel zijn. Andere opties zijn: overschakelen op zwavelarme brandstof in landen waar luchtverontreiniging een probleem is, roetfilters op dieselbussen en vrachtwagens en controle op de emissies hiervan.

Klik hier voor het pleidooi van Bjorn Larsen et al of hier voor de samenvatting

Conflicten
Burgeroorlogen in kleine arme landen veroorzaken een onzegbaar leed en de helft van die burgeroorlogen zijn opflakkeringen van voorgaande conflicten. De kosten van een enkel conflict kunnen 250 miljard dollar bedragen en het herstellen van die schadepost kan vele jaren duren en alle andere humanitaire hulpverlening in de weg staan. De eerste kosten-batenanalyse die er ooit van een VN-vredesmissie is gemaakt laat zien dat de jaarlijkse uitgave van 850 miljoen dollar gedurende 10 jaar het risico op hernieuwde uitbarsting reduceert van 40% tot 7%.

De kosteneffectiviteit wordt vergroot als de garantie wordt gegeven dat er ook in een latere fase ("over the horizon") nog troepen kunnen worden gestuurd indien nodig. Groot Brittannië heeft dit Sierra Leone toegezegd en de VN of de Afrikaanse Unie zouden iets dergelijks ook kunnen doen. Ook kan werkelijk democratisch gekozen regeringen de garantie van bescherming worden gegeven.

Klik hier voor het pleidooi Paul Collier et al of hier voor de samenvatting

Ziektebestrijding

Ontwikkelingslanden lhebben niet alleen veel meer dan de ontwikkelde landen te lijden onder ziektes als malaria, TB en HIV/AIDS, maar ook steeds meer onder hartziekte, kanker en andere niet overdraagbare ziektes. Gerichte kosten-effectieve investeringen in goedkope interventies en opvangcapaciteit kunnen jaarlijks ongeveer 4 miljoen mensenlevens redden. Men noemt: Malaria (Gecombineerde preventie: muskietennetten, DDT enz en gesubsidieerde verstrekking van artemisinine). Hartziekte (Goedkope geneesmiddelen). Tuberculose (Betere opsporing en verstrekking van geneesmiddelen). Kinderziektes (Uitbreiding van immunisatie en supplementering). Tabak (Invoering van tabaksbelasting en anti-rook campagnes in ontwikkelingslanden).HIV/Aids (Een gecombineerde aanpak: beschikbaarstelling van condooms, behandeling van seksueel overdraagbare ziektes, bevordering van het besnijden van mannen en hulpverlening aan werkers in de sex industrie). Ziekenhuizen (Uitbreiding van de chirurgische faciliteiten).

Klik hier voor het pleidooi van Dean Jamison et al of hier voor de samenvatting

Onderwijs

Een geletterde bevolking is is een basisvoorwaarde voor economische groei. Interventies om de 14.4 miljoen kinderen die jaarlijks vroegtijdig het basisonderwijs verlaten toch op school te houden kosten 3.6 miljard dollar en dat zou een uiterst kosten-effectieve investering zijn.

Mogelijke acties: Verstrekken van voedingssupplementen en/of geneesmiddelen tegen darmparasieten om te zorgen dat de kinderen fit genoeg zijn om naar school, te gaan. Het financieel mogelijk maken dat kinderen studeren (tegemoetkoming studiekosten) en het betalen van ouders als ze hun kinderen naar school laten gaan.

Klik hier voor het pleidooi van Peter F. Orazem et al of hier voor de samenvatting

Klimaatverandering

Klimaatverandering is een grote modiale uitdaging die miljoenen mensen in de derde wereld kan raken via voedsel en watertekorten en triljoenen dollars aan schade kan veroorzaken. ‘Een betaalbaar, kosten-effectief pakket aan maatregelen zou niet alleen een reductie van broeikasgassen tot gevolg hebben maar zou het ook mogelijk maken om andere uitdagingen voor de Copenhagen Consensus aan te pakken’ zo ronken de pleitbezorgers. ‘Veel mensen menen dat dit het grootste probleem van de wereld is en dat de oplossing topprioriteit zou verdienen’.

Concreet stelt men voor: Een koolstofbelasting om emissies terug te dringen al dan niet in combinatie met meer geld voor onderzoek (R&D) naar lage koolstof-technologie en tenslotte ook met maatregelen om de gevolgen van de klimaatverandering te verzachten.

Klik hier voor het pleidooi van Gary Yohe et al of hier voor de samenvatting

Ondervoeding en honger

Hoewel de armoede significant is afgenomen in de laatste jaren is er nog steeds op grote schaal sprake van ondervoeding. Een recente schatting van Unicef (2006) geeft aan dat één van de vier kinderen onder vijf jaar te weinig weegt voor zijn/haar leeftijd, in totaal 146 miljoen kinderen. Ieder jaar draagt ondervoeding bij aan de dood van 5,6 miljoen kinderen onder de vijf jaar. De ondervoeding met micronutriënten is nog veel omvangrijker.

Mogelijke acties: Verstrekking van Vitamine A en zink en ontwormingsmiddelen aan 80% van de kinderen onder de twee jaar in Afrika onder de Sahara en Zuid Azië. Toevoeging van ijzer aan meel om bloedarmoede te voorkomen en toevoeging van jood aan zout tegen krop. Kweken van planten die meer vitamines e.d bevatten. Het geven van voedingsvoorlichting aan arme gezinnen met kleine kinderen.

Klik hier voor het pleidooi van Susan Horton et al of hier voor de samenvatting

Hygiene en water

1.1 miljard mensen ontberen schoon water en 2.7 miljard mensen hebben geen ordentelijke sanitaire voorzieningen. Moderne waterleidingen zijn te duur voor de meeste ontwikkelingslanden, maar er bestaan wel goedkopere kosteneffectieve alternatieven.

Enkele mogelijkheden: In Afrika: diepgeboorde bronnen en handpompen. Voorlichtingscampagnes tegen poepen in het openbaar (Zuid Azië). Het toegang geven tot waterzuiveringstechnologie ("Biosand"-filters) . het bouwen van dammen in Afrika (bijvoorbeeld in de Blauwe Nijl kloof in Ethiopië) ten behoeve van de electriciteitsvoorziening, watervoorziening en irrigatie.

Klik hier voor het pleidooi van Dale Whittington et al of klik hier voor de samenvatting

Subsidies en handelsbarrieres

Ondanks aanzienlijke liberalisatie in de afgelopen 20 jaar zijn er nog immer vele barrieres voor de handel en migratie en deze vormen een bron van armoede voor vooral de allerarmsten. Hun hoop is gevestigd op een succesvolle conclusie van de ‘Doha’-besprekingen van de Wereld HandelsOrganisatie (WTO) die de groei in ontwikkelingslanden met 1,4% zou kunnen doen toenemen.

De netto (economische en sociale) voordelen van de reductie van de meeste overheidssubsidies en het opengooien van de economieën zijn enorm vergeleken met de kosten van een dergelijke omschakeling.

Mogelijke acties: Het beste zou zijn als de Doha-besprekingen succesvol worden afgesloten. Als dat niet lukt zou de migratie naar de rijke landen bevorderd moeten worden met 3% over 25 jaar, of een combinatie van deze twee maatregelen.

Klik hier voor het pleidooi van Kym Anderson et al of hier voor de samenvatting

Terrorisme

Het terrorisme is bijzonder kosten-effectief: arme (goedkope) terroristen veroorzaken enorme schade aan mensen en materialen. Een zelfmoordaanval hoeft maar 150 dollare te kosten, maar doodt gemiddeld toch 12 mensen. Sommige landen gebruiken terrorisme als een goedkope manier om oorlog te voeren. Een echte oplossing is er niet, zelfs een effectieve campagne heeft maar tijdelijk effect omdat de uitgeschakelde terroristen vervangen worden.

Drie van de volgende vijf ‘oplossingen’ zijn helemaal niet kosten-effectief, zelfs als ze succesvol zijn.

(1) Gewoon doorgaan zoals nu. (2) Grotere internationale samenwerking zodat de financiële transacties van de terroristen beter in de gaten gehouden kunnen worden. (3) Meer ‘pro-actieve’ respons zoals de invasie in Afghanistan. (4) Verbeterde bescherming van kwetsbare gebouwen en andere doelen. (5) De VS veranderen hun buitenlands beleid (gevoeliger, betere pr, meer ontwikkelingshulp)

Klik hier voor het pleidooi van Todd Sandler et al of hier voor de samenvatting

Vrouwen en ontwikkeling

Ondanks grote vooruitgang in veel landen worden nog steeds veel vrouwen gediscrimineerd met grote gevolgen voor hun gezondheid en welzijn en ‘hun’ kinderen en de economie als geheel. Onderwijs aan meisjes in Afrika onder de Sahara en Zuid Azië zal zichzelf vele malen terugbetalen.

Actiemogelijkheden: (1) het betalen van moeders om hun dochters naar school te sturen. (2) Micro-leningen voor arme vrouwen om hun financiële positie in het gezin te verstevigen en de consumptie te stimuleren. (3) Faciliteiten voor familyplanning, consultatiebureaus en noodhulp. (4) Positieve discriminatie van vrouwen, campagnes om meer vrouwen in de politiek te krijgen en begeleiding hiervan.

Klik hier voor het pleidooi van Elizabeth King et al of hier voor de samenvatting