Het boekje Tijdsbeelden in Vogelvlucht (door Jaap Hanekamp) een zeer leesbare samenvatting van de pogingen van HAN om meer dan 10 jaar lang een rationeel geluid te laten horen op de gebieden nitraat, ammoniak, ‘enge stoffen’, het ‘Voorzorgsbeginsel’ en meer. Te bestellen door overmaking van 25 Euro op rekening nr 7512563 ten name van Jaap Hanekamp, Zoetermeer. Dat is inclusief verzendkosten.
De Groene Rekenkamer is de opvolger van de Stichting Heidelberg Appeal (HAN), een stichting die zich 13 jaar lang heeft ingezet voor een rationeler milieubeleid. In die jaren zijn tal van behartenswaardige stukken geschreven. Veel HAN-donateurs zijn inmiddels donateur van de Groene Rekenkamer geworden. en dat zijn dus twee goede redenen om een groot deel van de ‘oude’ teksten hier online te zetten. Helemaal compleet zijn we nog niet, maar niettemin voor zowel oudgedienden als nieuwkomers een rijke bron van informatie.
De massale milieuconferentie die in 1992 plaatsvond in Rio de Janeiro was voor velen een groen hoogtepunt, maar voor enkele tientallen wetenschappers was het een dieptepunt van angst voor wetenschap en technologie. Ze beschreven die vrees in een in het Duitse Heidelberg opgestelde verklaring, het Heidelberg Appeal (hier ) die vervolgens wereldwijd door 4000 wetenschappers - waaronder 72 Nobelprijswinnaars - werd ondertekend en in Nederland aanleiding was voor de oprichting van de Stichting Heidelberg Appeal. Deze stichting was actief van 1994 tot 2007 en deze webpagina fungeert als het archief - alhoewel dat een veel te stoffig woord is voor een deze teksten die nog niets aan actualiteit hebben ingeboet.
Deze teksten hebben betrekking op tal van milieuonderwerpen, wie geinteresseerd is in de geschiedenis van de Stichting HAN zelf verwijzen we naar het aardige boekje ‘Tijdsbeelden in Vogelvlucht’ van Jaap Hanekamp (foto) - jarenlang de centrale figuur in HAN. Zie hiernaast hoe U dit boekje kunt bestellen.
Hieronder vindt U een overzicht van de verschillende publikaties die in deze 13 jaar onder de vlag van de stichting verschenen. Omdat de onderwerpen nogal dicht bij elkaar liggen is meer voor een indeling naar vorm dan naar inhoud gekozen.
1. Rapporten van HAN. In opdracht van diverse organisaties of op eigen initiatief werd een groot aantal nota’s geproduceerd, vaak over toxicologische onderwerpen en de risicoanalyse daarvan. Soms in eigen beheer uitgegegeven, soms in een wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd, soms elders. Klik hier voor het overzicht van deze teksten .
2. De Zaak Lomborg. De publikatie van het boek The Skeptical Environmentalist door de Deense onderzoeker Bjorn Lomborg verwekte veel opschudding. Een audit onder leiding van prof. dr. A. Roersch maakte echter duidelijk dat het grootste deel van dit boek feitelijk correct is. Een verslag van deze speurtocht, bespiegelingen over de wetenschappelijke mores en meer vindt U hier (engels).
3. De Nieuwsbrief. Een aantal maal per jaar gaf de stichting een interessante Nieuwsbrief uit. We zijn nog volop bezig met de verzameling van de oude exemplaren, maar wat er is kunt U hier lezen.
HAN Rapporten en andere teksten
De wetenschappelijke basis van het Nederlandse ammoniakbeleid
Risico’s van preventie: het Voorzorgsprincipe nader bekeken (Hier het persbericht)
Normering en risico in wetenschappelijk perspectief (ha-03-x)
Antibiotica in veevoer: een risicodebat (ha010406)
De risico’s van een risicoloos bestaan (ha980225)
De risico’s van de duurzaamheidswens (ha010328)
Voorzorgsaansprakelijkheid: naar een Postnormale Jurisprudentie?
Koper: een essentieel element in verschillende milieus
Van productierisico’s naar een Duurzame Risk Superior Benadering
Grenzen aan normen: sulfaat en het bouwstoffenbesluit
Regulated Substances in the CPD: the Load Concept
The draft REACH regime: costs and benefits of precautionary chemical regulation
Normen en Noodzaak: tarragrond, DDT en Drins
Emergence of a debate Agp’s and public health
Chloramphenicol, food safety and precautionary thinking in Europe
Veterinary residues and new European legislation: A new hope?
The cautious society? An essay on the risk of the precautionary culture
De broeikasdreiging, realiteit of mythe (ha010321) D.Thoenes, 2001
De problematiek van de duurzaamheid in de zin van ‘sustainability’
D. Thoenes.
Te grote zorgen over kleine deeltjes
Misvattingen en mystificaties over fijnstof
The precautionary principle: a critique in the contect of the EU Food Supplements Directive
Nitraat en volksgezondheid, een overzicht
Nitrate (Farm to Faucet)
Nitraat - brief aan Brinkhorst (ha000515)
Gewasbescherming: een toxicologisch perspectief (ha-05-6)
De historie van een ecologisch rampenscenario (ha010403)
Bestrijdingsmiddelen - de verstandsverbijstering van belangenorganisaties (ha010405)
Hormesis in precautionary regulatory culture: models preferences and the advancement of science
- Welkom
- Werkgroep Landbouw en Milieu
- Risk assessment and management: need for reform (Sepp Conference on "Cancer science and the politics of zero risk"
Han Nieuwsbrief nr 2 april 1995
- Aankondiging symposium: Voedsel, gezondheid en milieubeleid, feiten en fabels
- Symposium werkgroep Landbouw en Milieu: Gewasbeschermingsmiddelen: vloek of zegen?"
- Samenwerking met ‘The Global Institute for the study of natural resources".
Han Nieuwsbrief nr 3 juli 1995
- Het eerste symposium van de Stichting HAN: Voedsel, gezondheid en milieubeleid, feiten en fabels (teksten lezingen)
- Werkgroep biotechnologie en proefdiergebruik: afvaardiging naar gene pharming; St han gaat ammoniakbeleid onder de loupe nemen; werkgroep landbouw en milieu
- Chlorophielen nemen het op tegen Greenpeace
Han Nieuwsbrief nr 4 januari 1996
- Onderzoek St HAN: Nederlandse ammoniakbeleid onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd, Karel Beckman
- Reacties op het ammoniakrapport
- "Voortbestaan veehouderijbedrijven binnen landgoederen staat op het spel"
- De kloof overbruggen (Symposium over bio-ethiek)
- De chemische industrie, een historische vergissing? A. Cornelissen
- Han symposium Emmeloord: Milieubeleid, ideologie of wetenschap?
HAN Nieuwsbrief nr 5 juni 1996
- Chemohysterie in het oosten - chloorfobie in het westen
- De toestand van de wereld volgens Julian Simon, Wybren Verstegen
- European science and environment forum: broeikastheorie opnbieuw onder de loep
- Bossterfte door zure regen gepasseerd station
- Over Han en Nobelprijswinnaars
-Milieubeweging zet publiek op verkeerde been inzake genetische modificatie, P. Miedema
- Het einde van de wereld?
HAN Nieuwsbrief nr 6 december 1996
- Aankondiging symposium: Genetisch gemodificeerde planten en dieren - bedreiging of zegen?
- HAN-onderzoek naar Nederlands mestbeleid
- Afscheid Ruud Hopma Zijlema
- Han dient klacht in tegen Wereld Natuur Fonds
- Bijen en landbouwgif
- Spinoza-lezing Julian Simon "De feiten wijzen de goede kant op", Wybren Verstegen
- Eco-optimisme. Duitse journalisten openen aanval op doemdenken milieubeweging
- Een persoonlijke brief aan de Vereniging Milieudefensie, Wybren Verstegen
HAN Nieuwsbrief nr 7 augustus 1997
- Reclame Code Commissie: WNF-campagne over bedreigde diersoorten misleidend.- Vereniging Natuurmonumenten ook door Reclam Code Commissie gekapitteld.- "Onthaasting goed voor het milieubeleid"- Mr J.V. van Ophem op HAN symposium: "Slechte milieuwetgeving kan meestal niet via rechter worden aangepakt"- Nederlandse beken zijn nooit natuurlijk geweest
- Smeltende polen?
- Wel van de hoed, maar niet van de radn, Rob Meloen
- Belgische nota: ‘Het broeikasdogma en de zon’
- HAN Symposium 13 januari 1997: Genetisch gemodificeerde planten en dieren: bedreiging of zegen?
- Nitraat en volksgezondheid
- De miljardenfabels van de milieubeweging
- HAN stapt in dezelfde valkuil als Greenpeace
HAN Nieuwsbrief nr 8 december 1997
- En nu het goede nieuws over het milieu, Albert Cornelissen
- Han Actueel
- Gentechnologie en democratie, Albert Cornelissen
- Voorjaarssymposium werkgroep landbouw en milieu
- To boldly go where no one has gone before!, Aalt Bast
- Amerikaanse tegenhanger van Han
- Groei en welzijn van de wereldbevolking
- WNF wint in hoger beroep
- Han-symposium: het voorzorgspincipe
- Genetische modificatie van dieren. Het moet - ook in Nederland, Albert Cornelissen
- Proefdieronderzoek onmisbaar bij immunotherapie van tumoren. In de aanval tegen kanker
- En de toxicoloog glimlacht, Aalt Bast
- Economie en milieu, Karel Beckman
- Biotechnologie in de landbouw: feiten, meningen en regelgeving
- Het werk van de stichting HAN, Albert Cornelissen
- Bouwstoffenbesluit rammelt,
- Voorjaarssymposium werkgroep landbouw en milieu: een nieuwe kijk op milieuproblemen
- Uniforme normen tasten biodiversiteit aan, Olaf Schuiling
- Inkrimping veestapel bemoeilijkt recycling restproducten, T. Hofstra
- Gezondheid wordt misbruikt als surrogaat voor echte milieuwaarden, C.A. van de Heijden
- Duidelijke stellingname van de Dierenbescherming
- Bangmakerij over straling, dr. A.W. Boeke
- Met sperma van man niets mis, Albert Cornelissen
- Niet steeds minder jongetjes
HAN Nieuwsbrief nr 10, oktober 1998
- Onderzoek van HAN, hoe gaat dat in zijn werk? Albert Cornelissen
- Onderzoeken stichting HAN haken in op actualiteit, Jaap Hanekamp
- Armoede in de derde wereld niet veroorzaakt door rijkdom in het westen, Karel Beckman
- Consumentenbond gooit roet in ons gezonde eten, Aalt Bast
- Hoe koel te blijven onder het broeikaseffect, Karel Beckman
- Huidkanker heeft wel honderd namen
- Waardeloos Waddengas
- Wereldnatuurfonds: "Spontane herbebossing bedreigt biodiversiteit"
- Deventer aan de Yangtze?
- Britse milieugeschiedenis wijst in positieve richting, Wybren Verstegen
- De heilige walvis, Wybren Verstegen
- Vitaminenrage geen gezonde ontwikkeling, Aalt Bast
HAN Nieuwsbrief nr 11 juni 1999
- Vernieuwd bestuur na vijf jaar Stichting HAN, Rob Meloen
- Politiek ontdekt stichting HAN, jaap Hanekamp
- Benno Baksteen: "De luchtvaart is op geen enkele manier bedreigend voor het milieu", Karel Beckman
- Biotechnologie verdient steun van de politiek, Albert Cornelissen
- Antibiotica in veevoer, een risicodebat, Jaap Hanekamp
- Huib van Heel over de wonderlijke wegen van het milieubeleid: "Het wekt mijn nieuwsgierigheid waarom mensen dit niet vreemd vinden", Karel Beckman
- Het nieuwe natuurgeloof, dr. P. Miedema
- Doemdenken als politieke strategie, Karel Beckman
- CO2-reductie door oceaanbemesting, Olaf Schuiling
- Een ‘groene’ SER?, Albert Cornelissen
- Greenpeace blijft doordrammen over weekmakers, Karel Beckman
- Ingezonden Brief: De Heilige Walvis, D. Boddeke
- Bestrijdingsmiddelen, noodzakelijk kwaad of overbodige luxe? Jaap Hanekamp
- Werkgroep Landbouw en Milieu over gewasbescherming, Cees Hermus
HAN Nieuwsbrief nr12 / nr 1 januari 2000
- Nederland Kennisland? Rob Meloen
- Interview met de nieuwe bestuursleden
- Activiteiten HAN in 1999, Jaap hanekamp
- Over het bouwstoffenbesluit, de nitraatrichtlijn en meer
- Kwarts kankerverwekkend, ook dat nog?, Paul Borm
- Benzine en dieselmotoren, J.P. van Wolfswinkel
HAN Nieuwsbrief December 2000 nr 2
- Technologie, macht en bijgeloof, Rob Meloen
- Discussie luchtvaart in bestuurlijk moeras, Benno Baksteen.
- Open brief aan minister Brinkhorst over het nitraatbeleid, J. Hanekamp, A. Bast, M. Douze en R.D. Schuiling.
- Gewasbescherming goed voor de consument, Jaap Hanekamp en Aalt Bast
- NMV-symposium over ammoniak Kees van Loon
- Nieuwe mythen over voedsel, Jaap Hanekamp
- Ontwikkelingen in de afvalindustrie, M.A. de Bree en H.W.J. Gelinck
- Activiteiten bestuursleden en werkgroep ‘Landbouw en milieu’.
HAN Nieuwsbrief Juni 2001 nr 1
- Wie domheid zaait zal ellende ogsten, Rob Meloen
- De broeikasdreiging, realiteit of mythe?, D. Thoenes
- Ontstarring, R.D. Schuiling
- Ontwikkelingsmogelijkheden in de landbouw, A.J. Vijverberg
- De visie op de landbouw van Milieudefensie en Hivos berust op dromerij, A.J. Vijverberg
- Meningsvorming, P.Miedema
- De emissienormen voor het vrachtverkeer, J.P. Wolfswinkel
- Activiteiten van bestuursleden
HAN Nieuwsbrief December 2001 nr 2
- Milieuschade, Rob Meloen
- Risico’s van preventie: Het voorzorgprincipe nader bekeken, J.C. Hanekamp
- Veilig voedsel, een kwestie van gevoel, Ineke Mastenbroek
- Ook actiegroepen hebben een ethische code nodig, P.C. Struik en A.Veerman
- Klimaat en politiek, D. Broere
- TWijf(f)els, S.W. Verstegen en J.C. Hanekamp
- De emissienormen voor het vrachtverkeer, J.P. Wolfswinkel
- Symposium over voedselveiligheid
- Activiteiten van bestuur en wetenschappelijk coördinator
- Nieuw initiatief tot het uitdragen van doelstellingen, Rob Meloen
- Boekbespreking:’the Skeptical Environmentalist’ van Bjørn Lomborg, D. Thoenes
- Koeien, lama’s en struisvogels, Tj.B. Wimersma Greidanus
- De onverantwoordelijke Overheid: voedselveiligheid en het voorzorgprincipe, J.C. Hanekamp.
- Verslag symposium over voedselveiligheid, Kees van Loon
- Activiteiten van bestuur en wetenschappelijk coördinator 19
HAN Nieuwsbrief Oktober 2002 nr 2
- Uitdragen doelstellingen
- Genezen? Bedenk wat beters!, Rob Meloen
- Boekbespreking:’the Skeptical Environmentalist’ van Bjørn Lomborg, deel 2, D. Thoenes.
- Misantropische milieubeweging, Wybren Verstegen en Jaap Hanekamp
- Windenergie om de uitstoot van CO2 te verminderen, Marcel Didden
- Wetenschap, ratio en politiek, D. Thoenes 20
- Van het bestuur, Adriaan de Lange
HAN Nieuwsbrief Januari 2003 nr 1
- Bezuinigingen op zinloze milieu-uitgaven kunnen miljarden per jaar opleveren, Rob Meloen
- Voorzorg: de hedendaagse visie op schade en schande, Roel Pieterman 4
- De problematiek van ‘duurzaamheid’, in de zin van ‘sustainebility’, D. Thoenes
- Chlooramfenicol, een storm in een glas water, Jaap Hanekamp
- De methode van bewijsvoering als criterium voor de kwaliteit van communicatie, K. Roukema
- Uitdragen doelstellingen
- Van het bestuur
- Heilzame natuur?, Rob Meloen
- Waar staan we met windenergie?, Prof. Dr. Ir. F.H. Kreuger
- Een Groene Rekenkamer, Adriaan de Lange
- Wieren (algen) van ‘plaag tot waardevolle voedselbron, R.L. Baard en A.E. Gelderman
- Rubriek Commentaar:
- 1. “Good scientific practice’ en de ‘Lomborg affaire’, Arthur Rörsch en Marten Hofstede.
- 2. Reacties van respectievelijk Hans Koevoet en Olaf Schuiling op een persbericht van Wijnand Duyvendak (Groen Links) over het nationale milieubeleid 2002-2006
- 3. Open brief ‘aan mijn electriciteitsmaatschappij’.
- Opstart van de Werkgroep energie en milieu, Marcel Didden, Adriaan de Lange, Florens de Wit en Jan Pieter Wolfswinkel
- Uitdragen doelstellingen
- Van het Bestuur
HAN Nieuwsbrief Nov. 2003 nr 3
- Consuminderen, Rob Meloen
- Waar staan we met windenergie?, deel II, Prof. Dr. Ir. F.H. Kreuger
- Waterstofeconomie, Ir. J.P. Wolfswinkel in samenwerking met de werkgroep ‘Energie en milieu’ van de Stichting HAN
- Warmer weer en klimaatverandering, Prof.(em.) Dr. Ir. Arthur Rörsch
- Kernenergie onmisbaar voor een duurzame energiehuishouding, Prof. Dr. Ir. T.H.J.J. van der Hagen
- Presentatie Groenboek en Groene Rekenkamer
- Uitdragen doelstellingen
- Van het Bestuur
HAN Nieuwsbrief Febr. 2004 nr 1
- Groen en geel, Rob Meloen
- Groene stroom, daar lusten we wel pap van, de Werkgroep Energie en Milieu.
- Nieuw beleid ten aanzien van risicobenadering?, Kees van Loon en Jaap Hanekamp.
- Een Groene Rekenkamer – het vervolg, Adriaan de Lange.
- Aflaten in plaats van oplossingen in het milieu, Olaf Schuiling
- Ontwikkeling areaal genetisch gemodificeerde gewassen, Kees van Loon
- Overdrijven we met regels voor voedselveiligheid?, Kees van Loon
- Nieuw boek over broeikaseffect 12
- Uitnodiging voor symposium ‘De prijs van de waanzin’, op 10 maart a.s. 13
- Uitdragen doelstellingen
- Van het Bestuur
HAN Nieuwsbrief Sept 2004 nr 2
- Tien jaar Heidelberg Appeal Nederland, Rob MeloenHan Nieuwsbrief Jan 2005 nr 1
- Stichting HAN bestaat 10 jaar, een historisch overzicht, Adriaan de Lange
- Klimaat in wonderland, Hans Labohm en Dick Thoenes
- Voorlopig einde aan de Lomborg-affaire in Denemarken, Arthur Rörsch
- Proud to be a skeptic, de Werkgroep Energie en Milieu
- Enigszins elastisch, Aalt Bast.
- Milieualarm: een nieuwe ‘fast response’-groep, Rob Meloen
- Symposium ‘De prijs van de waanzin’, Kees van Loon
- Uitdragen doelstellingen
- Van het Bestuur
- Visionaire geesten, Rob Meloen
- ITER, een zon op aarde, Mark Tiele Westra.
- Inspraak en anti-democratie: de milieubeweging als waakhond en aanklager, Jaap Hanekamp
- Ongefundeerde gezondheidsrisico’s uitvergroot, Kees van Loon - Misplaatst milieubeleid kost mensenlevens,
Jaap Hanekamp
- Symposium ‘Flevoland is schoon genoeg’, op 25 januari a.s. te Emmeloord.
- Commentaar: Van Geel stelt democratie buiten werking, Rob Meloen
- Van het Bestuur
- Uitdragen doelstellingen
- De ‘Grootste verspiller aller tijden’, Rob Meloen
- Kernenergie weer bespreekbaar, Rob Kouffeld
- Angst vergiftigt mensen, Aalt Bast en Jaap Hanekamp
- Innovatie in Nederland, Olaf Schuiling
- Rotte eieren in de Zwarte Zee; een onverwachte rijkdom?, Olaf Schuiling
- Verslag van het symposium ‘Flevoland is schoon genoeg’, Kees van Loon
- Tweespalt in het HAN-bestuur?, Adriaan de Lange en Olav Schuiling
- Boekbespreking: ‘Nader bezien’ van Huib van Heel, Adriaan de Lange
- Voor U gelezen
- Van het bestuur
- Uitdragen doelstellingen
HAN Nieuwsbrief December 2005 nr 3
- De grootste verspiller aller tijdem: de winnaar, Rob Meloen - Homo ludens (de spelende mens), ftalaten en speelgoed: wetenschap, voorzorg en de burger, Jaap Hanekamp en Aalt Bast.
- GSM en UMTS stralingsrisico’s, G.M. Kamperman - Broeikashypothese steeds meer onder druk, Adriaan de Lange
- Te grote zorgen over kleine deeltjes, Jaap Hanekamp en Aalt Bast
- Het afvalwaterprobleem van de zetmeelindustrie, P. Verberne
- De rubriek ‘Voor U gelezen”
- Oproep voor nieuwe bestuursleden, Rob Meloen
HAN Nieuwsbrief juni 2006 nr. 2
- Lessen niet geleerd, Rob Meloen
- Hoe krijgen we fijn stof klein (of juist niet), Jaap Hanekamp en Roel Pieterman
- Fijnstof en flitspalen, P. Borm en A. Schmidt-Ott
- Gebruik dat argument! Straling is goed voor ons, Theo Richel
- Naar een duurzame oplossing voor varkensmest op Cyprus, Olaf Schuiling
- Electriciteit en warmte uit mest, Kees van Loon
- Innovatie is mooi, zolang het bij praten blijft, Olaf Schuiling
- De instortende mijngangen van Saumur, Franrkijk, Olaf Schuiling
- Kwaliteit mezenzang, Peter Bloemers
- Kernfusie als energiebron, de stand van zaken, Kees van Loon
- Nieuws
- Voor U gelezen
HAN Nieuwsbrief oktober 2006 nr. 3
- Lissabonagenda: Is Europa een economische grootmacht?, Rob Meloen
- Macro-engineering, Olaf Schuiling
- De Groene Rekenkamer, stand van zaken, Theo Richel
- Fotovoltaische zonne-energie, een bruikbare alternatieve energiebron?, Kees van Loon
- Symposium De Lissabonagenda: is Europa een economische grootmacht?
HAN Nieuwsbrief Januari 2008 (laatste)
- Een einde en een nieuw begin, Rob Meloen
- De Groene Rekenkamer wil de mensen opzoeken, Theo Richel
- Uw reacties op de brief over de toekomst van HAN
- Over de relatie tussen wetenschap en politiek, Dick Thoenes
- Several Inconvenient Truths, Olaf Schuiling
- Is electriciteit uit thermische zonne-energie een betaalbare optie? Kees van Loon
- Kritische websites met informatie over klimaatverandering
Nieuw commentaar posten